Regionalni sporazumi u okviru Berlinskog procesa

Na samitu EU-Zapadni Balkan, u okviru Berlinskog procesa, koji je održan 10. novembra u Sofiji 2020. godine, lideri Zapadnog Balkana složili su se i potpisali Deklaraciju o „Zajedničkom regionalnom tržištu (CRM) - Katalizator za dublju regionalnu ekonomsku integraciju i odskočna daska ka jedinstvenom tržištu EU “, i usvojili Akcioni plan za Zajedničko regionalno tržište za period 2021.-2024. godina.

 

Berlinski proces uspostavljen je 2014. godine, kao platforma za sve ekonomije Zapadnog Balkana (Republika Albanija, Bosna i Hercegovina, Republika Kosovo*[1], Crna Gora, Republika Sjeverna Makedonija i Republika Srbija) za ubrzanje približavanja Evropskoj uniji i jačanje regionalne integracije i saradnje što je ključno za ekonomski rast i mir. Fokus procesa su razvoj regionalne infrastrukture, poslovanja, nauke, ali i rad na razmjeni mladih.

 

Ministarstvo civilnih poslova Bosne i Hercegovine, u saradnji sa ministarstvima obrazovanja u Bosni i Hercegovini i Centrom za informisanje i priznavanje dokumenata iz oblasti visokog obrazovanja (CIP), tokom prethodnih nekoliko godina vodilo je proceduru zaključivanja četiri sporazuma u okviru Berlinskog procesa, odnosno Akcionog plana za Zajedničko regionalno tržište za period 2021.-2024. godina:

 

-          Sporazuma o priznavanju visokoškolskih kvalifikacija na Zapadnom Balkanu („Službeni glasnik Bosne i Hercegovine“ – Međunarodni ugovori, broj 1/24);

-          Sporazuma o priznavanju profesionalnih kvalifikacija doktora medicine, doktora dentalne medicine i arhitekata u kontekstu Centralnoevropskog sporazuma o slobodnoj trgovini („Službeni glasnik Bosne i Hercegovine“ – Međunarodni ugovori, broj 1/24);

-          Sporazuma o priznavanju profesionalnih kvalifikacija medicinskih sestara, veterinara, farmaceuta i babica u kontekstu Centralnoevropskog sporazuma o slobodnoj trgovini („Službeni glasnik Bosne i Hercegovine“ – Međunarodni ugovori, broj 6/24);

-          Sporazuma o pristupu visokom obrazovanju i prijemu na studije na Zapadnom Balkanu („Službeni glasnik Bosne i Hercegovine“ – Međunarodni ugovori, broj 6/25).

 

Sporazum o priznavanju visokoškolskih kvalifikacija na Zapadnom Balkanu reguliše međusobno priznavanje visokoškolskih kvalifikacija, nastavak studija i pristup neregulisanom tržištu rada u svakoj od ekonomija potpisnica. Sporazumom se utvrđuju zajednička pravila i postupci za priznavanje visokoškolskih kvalifikacija i omogućuje mobilnost studenata i akademskog osoblja na Zapadnom Balkanu.

 

Sporazum o priznavanju stručnih kvalifikacija za doktore medicine, doktore dentalne medicine i arhitekte u kontekstu Centralnoevropskog sporazuma o slobodnoj trgovini i Sporazuma o priznavanju profesionalnih kvalifikacija medicinskih sestara, veterinara, farmaceuta i babica u kontekstu Centralnoevropskog sporazuma o slobodnoj trgovinipredviđaju automatsko priznavanje^[2]stručnih kvalifikacija na osnovu minimalnih uslova osposobljavanja za profesije obuhvaćene ovim sporazumima. Ovi sporazumi uspostavljaju jedinstvenu primjenu pravila i stvaraju osnovu za mobilnost stručnjaka u cijelom regionu. Sporazumima se olakšava kretanje profesionalaca širom regiona i omogućava pružanje usluga doktora medicine, doktora dentalne medicine, arhitekata, medicinskih sestara, veterinara, farmaceuta i babica na Zapadnom Balkanu na osnovu Direktive Evropske unije o regulisanim profesijama[3]. Takođe, prenose se glavna pravila Evropske unije za priznavanje navedenih sedam profesija definisana Direktivom o regulisanim profesijama 2005/36EC i 2013/55EU.  

 

Sporazum o pristupu visokom obrazovanju i prijemu na studije na Zapadnom Balkanu reguliše pristup visokom obrazovanju i prijem na akreditovane javne visokoškolske ustanove strana u svrhu sticanja prava na studiranje u svakoj od strana. Prava na besplatno obrazovanje, smještaj i stipendije regulisana su zakonodavnim okvirom svake strane.

 

 

Svi navedeni sporazumi su stupili na snagu.

 

Tekstovi se mogu preuzeti OVDJE

 

[1]Ovaj naziv ne prejudicira stavove o statusu i u skladu je sa Rezolucijom Vijeća sigurnosti UN-a 1244/1999 i Odlukom Međunarodnog suda pravde o kosovskoj deklaraciji o nezavisnosti.

[2]Pod automatskim priznavanjem dokaza o formalnim kvalifikacijam znači da se priznaju dokazi o formalnim kvalifikacijama koji ispunjavaju minimalne uslove osposobljavanja za pristup i obavljanje regulisane profesije.

[3]Regulisana profesija je profesionalna djelatnost ili grupa profesionalnih djelatnosti kod kojih je pristup i obavljanje odnosno način obavljanja djelatnosti na osnovu zakonskih, regulatornih ili upravnih odredaba direktno ili indirektno uslovljavan posjedovanjem određenih stručnih kvalifikacija.