Predstavnik Ministarstva civilnih poslova BiH učestvovao na webinaru povodom Svjetskog dana borbe protiv AIDS-a 2025

Šef Odsjeka za statističko-analitičke poslove i izvještavanje, Dalibor Pejović, učestvovao je na webinaru organizovanom povodom obilježavanja Svjetskog dana borbe protiv AIDS-a 2025, koji su zajednički organizovali Evropski centar za kontrolu i prevenciju bolesti (ECDC) i Regionalna kancelarija Svjetske zdravstvene organizacije (SZO) za Evropu.

Tokom webinara predstavljeni su ključni nalazi i trendovi iz izvještaja HIV 2025 (podaci za 2024. godinu) za zemlje Evropske unije, Evropskog ekonomskog prostora (EU/EEA) te širi okvir Evropske regije SZO-a. Učesnicima su prezentirani najnoviji podaci iz nadzora nad HIV infekcijama, epidemiološki trendovi i glavni zaključci izvještaja.

Prema procjenama SZO-a, u Evropskoj regiji je tokom 2024. godine registrovano oko 160.000 novih HIV infekcija, što ukazuje da broj novih slučajeva ostaje stabilno visok i značajno iznad cilja postavljenog za 2025. godinu. Istovremeno, oko 51.000 osoba umrlo je od uzroka povezanih s HIV-om, čime su takođe premašeni regionalno definisani ciljevi.

Trendovi pokazuju da Evropska regija, uprkos postojećim intervencijama, nije na putu da do 2025. godine ostvari cilj smanjenja broja novih infekcija i smrtnosti, što naglašava potrebu za daljim jačanjem aktivnosti prevencije, ranog testiranja i pravovremenog liječenja.

Iako je 2024. godine zabilježen ukupan pad novih dijagnoza HIV-a, ovaj trend primarno odražava situaciju u Ruskoj Federaciji i ne oslikava ujednačeno stanje u svim dijelovima Evropske regije. Istovremeno, sve izraženiji jaz između broja novih infekcija i dijagnostikovanih slučajeva ukazuje na porast broja osoba koje žive s HIV-om, a da toga nisu svjesne.

Obrasci prenosa razlikuju se među subregijama – heteroseksualni prenos je u porastu, dok prenos među muškarcima koji imaju seks s muškarcima i dalje dominira u centralnim i zapadnim dijelovima Evrope. Kasna dijagnoza ostaje čest izazov, posebno kod heteroseksualnih muškaraca, injekcionih korisnika droga i starijih osoba.

Naglašen je značaj jačanja ciljane dijagnostike, prevencije, ranog liječenja i unapređenja dostupnosti usluga za migrante, kako bi se ostvarili međunarodno definisani ciljevi i smanjio globalni teret HIV infekcija.

Ministarstvo civilnih poslova BiH, u okviru svojih nadležnosti u oblasti javnog zdravlja na državnom nivou, koordinira međunarodnu saradnju i razmjenu podataka sa relevantnim evropskim i globalnim institucijama. Kao nadležna kontakt tačka za ECDC i SZO za pitanja nadzora nad zaraznim bolestima, Ministarstvo osigurava prikupljanje, objedinjavanje i dostavljanje nacionalnih podataka iz HIV/AIDS nadzora u zajedničku ECDC/SZO bazu podataka (TESSy). Tokom 2025. godine, Ministarstvo je u skladu sa ovim obavezama dostavilo ažurirane podatke Bosne i Hercegovine, čime je osigurana puna uključenost zemlje u evropske mehanizme praćenja HIV infekcija i izradu međunarodnih izvještaja.